บทความ ทางวัฒนธรรม

จังหวัดพิจิตร
“…เป็นเมืองโบราณ ในพงศวดารเหนือ ว่า พระยาโคตรบองสร้าง ในศิลาจารึกของพ่อขุนรามคำแหง เรียกสระหลวง บางแห่งเรียกว่า โอฆบุรี ตัวเมืองเก่าตั้งอยู่ที่แม่น้ำพิจิตรเก่า ห่างจากศาลากลางเดี๋ยวนี้ 6 กม.
ในสมัยสุโขทัย เป็นเมืองขึ้นชั้นใน พระเจ้าแผ่นดินทรงบัญชาการเอง เมื่ออำนาจทางสุโขทัยเสื่อมลง ตกเป็นอาณาเขตกรุงศรีอยุธยา เมืองพิจิตรจึงเป็นหัวเมืองชั้นนอก ขึ้นเมืองพิษณุโลก
ในรัชกาลที่ 5 แม่น้ำพิจิตรตื้นเขินมาก ด้วยสายน้ำเปลี่ยนมาเดินเสียทางคลองเรียง ซึ่งเป็นคลองขุดขึ้นใหม่ จึงย้ายเมืองมาตั้งที่คลองเรียง ที่ขุดขึ้นใหม่ในอำเภอเมืองพิจิตร คลองเรียงเลยกลายเป็นแม่น้ำน่านไป
เมืองพิจิตรนี้ มีตำบลหนึ่งซึ่งเรียกว่า ตำบลโพธิ์ประทับช้าง ในพระราชพงศวดารกล่าวว่า เป็นที่ประสูติของสมเด็จพระเจ้าเสือ ยังมีวัดอยู่วัดหนึ่ง เรียกว่าวัดโพธิ์ประทับช้าง ซึ่งกล่าวกันว่า สมเด็จพระเจ้าเสือ ทรงสร้างขึ้น ณ ที่ๆ พระองค์ประสูติ...”
ความตอนหนึ่งในหนังสืออักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2507
-รวบรวมหลักฐานการเขียนแผนที่ จากแผนที่ของกรมแผนที่ทหาร
-เส้นทางรถยนต์และหมายเลขประจำถนน จากแผนที่ของกรมทางหลวงแผ่นดิน
-เส้นแบ่งเขตการปกครอง จากแผนที่ของกระทรวงมหาดไทย
อำนวยการเขียน พ.อ.พูนพล อาสนจินดา
เขียนโดย จ.ส.อ.เสนาะ อาภาวิลาศ, จ.ส.อ.วิเชียร บุตรเปี่ยม , จ.ส.ท.ประทิน มีศีล และจ.ส.ท.เฉลิม คุ้มมณีเริ่มเขียนรวบรวมตั้งแต่เดือนตุลาคม 2506 ถึงเดือนมิถุนายน 2507
Crหน่วยวิจัยแผนที่และเอกสารประวัติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย