ประวัติความเป็นมา

หลักการและเหตุผล (ประวัติความเป็นมาของโครงการ)

๑. นโยบายระดับชาติและทิศทางการศึกษาในศตวรรษที่ ๒๑ กระทรวงศึกษาธิการ และสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ได้กำหนดนโยบายและจุดเน้นในการจัดการศึกษาที่มุ่งพัฒนาผู้เรียนให้เป็นพลเมืองดีของชาติ มีความรักและภาคภูมิใจในความเป็นไทย โดยให้ความสำคัญกับการยกระดับการจัดการเรียนการสอนในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม โดยเฉพาะรายวิชา ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และหน้าที่พลเมือง ท่ามกลางกระแสการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคปัจจุบัน การจัดการเรียนรู้ไม่สามารถหยุดอยู่เพียงการท่องจำเนื้อหาจากตำรา แต่ต้องมุ่งเน้นกระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่กระตุ้นให้ผู้เรียนเกิดกระบวนการคิดวิเคราะห์ เข้าใจรากเหง้าของตนเอง รู้เท่าทันความเปลี่ยนแปลงทางสภาพแวดล้อม และตระหนักถึงสิทธิและหน้าที่ของการเป็นพลเมืองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข

๒. บริบทความสำคัญของท้องถิ่น "จังหวัดพิจิตร" จังหวัดพิจิตร เป็นจังหวัดที่มีรากฐานทางประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน มีศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น และมีความโดดเด่นทางภูมิศาสตร์ในฐานะเมืองอู่ข้าวอู่น้ำแห่งลุ่มแม่น้ำน่านและแม่น้ำยม การจัดการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงเนื้อหาในบทเรียนเข้ากับ "ประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ท้องถิ่น" จึงเป็นหัวใจสำคัญที่จะช่วยให้ผู้เรียนในพื้นที่เกิดความรู้สึกผูกพัน หวงแหน และภาคภูมิใจในบ้านเกิดของตนเอง สามารถนำองค์ความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการดำเนินชีวิตและร่วมพัฒนาชุมชนได้อย่างยั่งยืน

๓. สภาพปัญหาและความจำเป็นในการขับเคลื่อน จากการนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษาของสถานศึกษาในสังกัดที่ผ่านมา พบว่า การจัดการเรียนการสอนในวิชาประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และหน้าที่พลเมืองของครูผู้สอนบางส่วน ยังคงเผชิญกับความท้าทายในการปรับเปลี่ยนรูปแบบการสอนให้มีความน่าสนใจ ขาดการบูรณาการสื่อหรือนวัตกรรมที่ทันสมัย ทำให้ผู้เรียนมองว่าเป็นวิชาที่เน้นการท่องจำและห่างไกลจากชีวิตจริง ส่งผลให้ความคงทนของความรู้และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนยังไม่เป็นไปตามเป้าหมายที่คาดหวัง

๔. การริเริ่มโครงการของ สพป.พิจิตร เขต ๑ ด้วยความตระหนักถึงความสำคัญและสภาพปัญหาดังกล่าว กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต ๑ ในฐานะหน่วยงานที่มีบทบาทหลักในการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพการวิชาการ จึงได้จัดทำ "โครงการขับเคลื่อนการเรียนการสอน ประวัติศาสตร์ ภูมิศาสตร์ และหน้าที่พลเมือง" ขึ้น เพื่อเป็นกลไกสำคัญในการพัฒนาศักยภาพครูผู้สอน สร้างเครือข่ายแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (PLC) ยกระดับรูปแบบการสอนให้เป็น Active Learning อย่างเต็มรูปแบบ ตลอดจนนิเทศติดตามเพื่อกระตุ้นให้สถานศึกษาในสังกัด สามารถจัดการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพและเกิดผลสัมฤทธิ์เชิงประจักษ์ต่อตัวผู้เรียนอย่างแท้จริง